Luật thi đấu võ cổ truyền việt nam

-

Kỹ thuật căn bản võ cổ truyền việt nam đối kháng là một bài viết trên Facebook của Đại Võ sư Lê Kim Hoà – Đại Võ sư Trương Văn Bảo, mình đọc thấy hay nên xin phép được chia sẻ cho mọi người tham khảo.

Bạn đang xem: Luật thi đấu võ cổ truyền việt nam

Mình xin chép nguyên văn bài viết dài của 2 Đại võ sư và các bạn có thể đọc bài viết gốc


*

Các Kỹ thuật võ cổ truyền việt nam đối kháng hiệu quả


Phần 1: Võ cổ truyền Việt Nam

Võ cổ truyền Việt Nam là di sản văn hoá, lịch sử, truyền thống của dân tộc Việt Nam, tên gọi này dùng để chỉ những hệ phái võ thuật lưu truyền trong suốt trường kỳ lịch sử của dân tộc Việt Nam, được người Việt sáng tạo và bồi đắp qua nhiều thế hệ, hình thành nên kho tàng những đòn, thế, bài quyền, bài binh khí, kỹ thuật chiến đấu đặc thù.

Với những kỹ pháp võ thuật này, người Việt Nam đã dựng nước, mở mang và bảo vệ đất nước suốt trong quá trình lịch sử Việt Nam.


Cũng như nhiều môn võ khác trên thế giới, Võ cổ truyền Việt Nam có hai nội dung tập luyện là quyền thuật và đối kháng.

Quyền thuật gồm quyền tay không, binh khí, đối luyện, nội ngoại công phu, khí công và nhiều loại hình khác. Đối kháng là nội dung thi đấu ứng dụng đòn thế, kỹ thuật, chiến thuật của bài võ và những kỹ thuật đặc thù khác dùng trong chiến đấu của các môn phái, hệ phái.

Trên thực tế, đối kháng là nội dung hấp dẫn, thể hiện trình độ của người tập võ, luyện võ hay nói khác hơn đối kháng dùng ấn chứng công phu cao thấp của người dụng võ.


Trước đây loại hình thi đấu võ cổ truyền việt nam đối kháng dưới dạng đấu tự do, dùng tất cả các thế, miếng, đòn kỹ thuật, chiến thuật cộng với sự khôn ngoan, khéo léo, tinh thần dũng cảm, ý chí ngoan cường, quyết chiến để trường tồn.

Ngày nay, trên tinh thần thể thao đoàn kết, cao thượng, nội dung thi đấu võ cổ truyền việt nam đối kháng phải theo Luật thi đấu, nhằm mục đích sức khoẻ, an toàn thân thể, phát huy kỹ năng, kỹ xảo, trí thông minh, can trường, sáng tạo dưới hình thức kỹ thuật, chiến thuật và tinh thần thượng võ.

Tại các võ đường Võ cổ truyền Việt Nam, võ sư dạy quyền thuật, đấu luyện quy ước, đấu luyện linh tính, song đấu tự do rồi đến hình thức đối kháng trên sàn đấu, trên võ đài. Luật thi đấu Võ cổ truyền Việt Nam hiện tại áp dụng cho các giải thi đấu là đối kháng trên võ đài.

Võ cổ truyền việt nam đối kháng ngày nay mang thông điệp truyền thống dân tộc trong thời đại thể thao hiện đại đến với mọi người trong nước và trên thế giới.


Các môn sinh luyện tập Kỹ thuật Võ cổ truyền Việt Nam


Phần 2: Những điều cần biết về đối kháng

– Võ đài

– Trang thiết bị thi đấu

– Trang phục võ sĩ

– Ban tổ chức

– Ban trọng tài

– Nội dung và thể thức thi đấu

– Hệ thống tính điểm

– Những quy định và hình thức thắng, thua trên võ đài.

– Luật thi đấu

Định hướng Võ cổ truyền hiện tại là thể thao thực dụng, an toàn thân thể, thoải mái tinh thần và mang lại sức khoẻ cho mọi người.

Với nội dung đối kháng, một số bước căn bản mà người võ sĩ phải có kiến thức trước khi thượng đài:

TINH THẦN

– Bình tĩnh

– Tự tin

– Thông minh

– Can đảm

– Thượng võ

– Sáng tạo

– Khả năng phán đoán

– Biết mình, biết người, không coi thường đối thủ

– Sức chịu đựng tâm lý.

THỂ CHẤT

– Sức khoẻ tốt

– Biết buông lỏng, thoải mái không gò bó cơ bắp

– Sức nhanh

– Sức mạnh

– Sức bền

– Độ khéo léo

– Có khả năng chịu đựng khi va chạm đòn thế trên cơ thể.

TRANG BỊ CÁ NHÂN

– Băng tay:

Dùng vải mềm hay vải đàn hồi để quấn bàn tay trước khi mang găng thi đấu. Băng tay có thể dài đến 2,50m, chiếu ngang 4,5cm, găng tay thi đấu lớn hay nhỏ tuỳ theo kích cỡ cho các hạng cân khác nhau.

Quấn băng tay bằng cách móc một đầu băng vào ngón tay cái, băng cổ tay trước, sau đó lên lưng bàn tay và khớp ngón tay cái, rồi băng một phần các ngón còn lại, cuối cùng trở lại về khớp cổ tay.

Băng không quá chặt để máu lưu thông và cũng không quá lỏng để bảo vệ các dây chằng và khớp xương được an toàn.

– Băng chân

– Bảo vệ răng

– Coquille (shell) bảo vệ hạ bộ

– Nón che đầu

– Áo giáp thi đấu

– Găng đấu

DỤNG CỤ TẬP LUYỆN

Dụng cụ tập luyện cần quy chuẩn, chất lượng tốt để giữ an toàn cho người tập và nâng cao chất lượng luyện tập. Võ cổ truyền Việt Nam thi đấu bằng cả đòn tay, đòn chân, đòn đánh ngã.

Theo Luật thi đấu Võ cổ truyền hiện nay không cho phép sử dụng kỹ thuật chỏ, gối. Do vậy trang thiết bị tập luyện cần cho cả đòn tay và đòn chân.

– Bao cát lớn (loại treo)

– Bao cát lớn (loại con lật đật)

– Bao cát nhỏ

– Bóng đàn hồi

– Dây nhảy

– Vợt đá

– Gối đá

– Lăm pơ

– Găng đấm bao cát

– Găng đấu tập

– Găng thi đấu

– Người gỗ (mặt và bụng bọc mút dày để dùng tập cho cả đòn tay và đòn chân)

– Gương soi lớn toàn thân để tự điều chỉnh kỹ thuật

KHỞI ĐỘNG

Khởi động là quá trình chuẩn bị cho cơ thể trước khi tập luyện hay thi đấu về thể chất, tinh thần và trí lực, mục đích là chuẩn bị cho cơ thể trước khi tập luyện hay thi đấu.

– Hệ tim mạch hoạt động tăng lên nhằm đưa máu đủ vào các cơ, khớp và các chi trên toàn thân.

– Hệ xương, khớp, thần kinh được dẻo dai, linh hoạt.

– Tinh thần được tập trung.

Các động tác khởi động phải phối hợp khoa hoc với hơi thở. Hơi thở cần phải được khởi động bằng hơi thở bụng, hít vô bằng mũi chậm và sâu, vận động viên thở vào chậm qua mũi và thở ra cũng bằng mũi.

Thở bụng là khi hít vào bụng phình ra và khi thở ra bụng hóp lại, khi hít vào hết sức, hơi thở được ngưng 5 – 10 giây rồi thở ra chậm lại.

Hơi thở sâu và chậm làm tim đập chậm lại đưa nhiều oxy vào các mô và làm tăng mức chịu đựng của hệ tim mạch.

Thở sâu và chậm là một kỹ thuật thư giãn quan trọng giúp võ sĩ chuẩn bị tốt cho sự tập luyện và thi đấu với nhiều cường độ khác nhau.


Võ sĩ tập luyện võ cổ truyền việt nam bình định tây sơn


Phần 3: Kỹ thuật căn bản tổng quát

Thi đấu đối kháng Võ cổ truyền Việt Nam cũng có đầy đủ những kỹ thuật căn bản như quyền thuật nhưng thực dụng và hiệu quả.

TẤN PHÁP

Tấn pháp là thuật ngữ võ thuật dùng để chỉ phương thức tạo thành các bộ vị đứng. Tấn được hình dung như nền móng của một cái nhà. Nhà muốn xây kiên cố thì phải có móng vững chắc, nhà muốn xây cao thì móng phải sâu.

Tấn pháp quan trọng vì nó đảm bảo sự thăng bằng lý tưởng phù hợp với các trường hợp khác nhau trong ứng dụng võ thuật và sẽ không đạt được đến sức mạnh tối đa nếu không hoàn thiện tấn pháp.

Trong cả hai phần tấn công và phòng ngự sẽ phát huy được đúng kỹ thuật và có lực mạnh là nhờ vào sự thăng bằng của cơ thể và sự vững chắc của các thế tấn.

BỘ PHÁP

Bộ pháp là thuật ngữ võ thuật dùng để chỉ phương pháp di chuyển, là nghệ thuật di chuyển các bộ tấn. Phương pháp di chuyển thì có nhiều

cách nhưng phải đảm bảo nguyên tắc kỹ thuật, đúng phương vị, linh hoạt và vững vàng, cơ thể phải nhẹ nhàng, trọng tâm phải hợp lý.

Bộ pháp có một vị trí quan trọng trong võ thuật. Luyện tập bộ pháp kiên trì, cần mẫn thì bộ pháp sẽ nhuần nhuyễn, linh hoạt biến hoá dị thường, có thể xuất nhập tuỳ ý.

Có thể tiếp cận đối phương nhanh để ra đòn kỹ thuật mà đối phương không kịp né tránh, hoặc có thể thoát ly khỏi tầm tấn công của đối phương mà đối phương chưa kịp ra đòn.

Những lỗi lầm trong phương pháp di chuyển sẽ dẫn đến thất bại trong nhiều tình huống.

THÂN PHÁP

Nếu yêu cầu đặt ra cho tấn pháp là thăng bằng, vững chắc, cho bộ pháp là uyển chuyển, thuần thục; thì yêu cầu của thân pháp phải biến hoá, linh hoạt, né trái, né phải, lúc thấp, lúc cao khiến cho đối phương khôn lường, khó đoán.

Trên thực tế thân pháp gắn liền cùng bộ pháp, bộ pháp gắn liền cùng tấn pháp, sự gắn liền như hình với bóng. Thân pháp là nghệ thuật đỉnh cao của sự phối hợp ấy.

Có thể hiểu thân pháp là phương pháp hướng dẫn cách di động thân thể về phía trước, phía sau, nghiêng trái, né phải, tạo nên một sự uyển chuyển hiệu quả đẹp mắt trong thi triển quyền pháp hay thi đấu.

Người giỏi thân pháp thì cơ thể khinh linh, ảo diệu, linh hoạt biến hoá, vặn mình tránh né, lúc đứng, lúc ngồi, lúc nhảy, lúc nhào lăn, lướt tả, xông hữu, tiến tới, thối lui…khó đoán được công hay thủ.

THỦ PHÁP

Thủ pháp là thuật ngữ võ thuật dùng chỉ kỹ thuật sử dụng các đòn tay. Kỹ thuật đòn tay là tinh hoa của Võ thuật cổ truyền và có một vị trí quan trọng do tính biến hoá kỳ diệu của nghệ thuật sử dụng.

Xem thêm: Top 10 Mẫu Áo Dài Cổ Tròn Đính Ngọc Trai Hàng Xịn, Giao Hàng Tận Nơi

Trong kỹ thuật quyền cũng như chiến đấu, đòn tay bao giờ cũng chiếm số lượng nhiều với hình thức đa dạng, phong phú về cả hai mặt tấn công lẫn phòng thủ.

Do tính đặc trưng tượng hình nên các kỹ thuật mô phỏng hình thức chiến đấu của các loài thú được thực hiện làm nên tính hiệu quả thực dụng và thẩm mỹ trong diễn luyện Võ thuật cổ truyền.

Kỹ thuật thủ pháp căn bản của Võ thuật cổ truyền thường được hệ thống thành các bộ như sau:

– Bộ Thôi sơn: Kỹ thuật sử dụng nắm đấm.

– Bộ Hùng chưởng: Kỹ thuật sử dụng ức bàn tay.

– Bộ Phượng dực: Kỹ thuật sử dụng cùi chỏ.

– Bộ Cương đao: Kỹ thuật sử dụng cạnh bàn tay.

– Bộ Thủ chỉ: Kỹ thuật sử dụng các ngón tay.

CƯỚC PHÁP

Thuật ngữ cước pháp trong võ thuật dùng để chỉ kỹ thuật và phương pháp sử dụng đòn chân qua hình thức các thế đá.

Chân như hai bánh xe chuyên chở thân mình, là thành phần chủ yếu dùng để di chuyển, do vậy yêu cầu tấn thăng bằng, vững chắc, di chuyển linh hoạt, thuần thục.

Các phần của bàn chân để hình thành các thế đá là mũi bàn chân, ức bàn chân, gót chân, cạnh bàn chân ngoài, cạnh bàn chân trong, lưng bàn chân, lòng bàn chân và đặc biệt là đầu gối.

Đòn chân cũng như đòn tay đòi hỏi sự linh hoạt, biến hoá…Kỹ thuật các đòn chân cần sự phối hợp của mắt cá, đầu gối, đùi, lực hông.

Đòn chân có ưu thế về khoảng cách chiều dài trong tấn công và có sức mạnh thường được ví “một đòn đá bằng ba đòn đấm” vốn lại mang những yếu tố bất ngờ trong sử dụng.

Tuy nhiên, khi đá thì một chân ra đòn, toàn bộ trong lượng cơ thể chịu trên một chân còn lại, vì vậy yếu tố thăng bằng rất quan trọng.

Có nhiều phương pháp, kỹ thuật để tập các đòn chân. Khi đá, chân phải nhanh, mạnh và rút chân về sau khi đã hoàn tất kỹ thuật đá, gót chân trụ không được nhón lên, phải sử dụng lực hông và toàn thân.

Các thế đá trong Võ thuật cổ truyền thường được phân ra như sau:

– Bộ tiền cước (các thế đá về phía trước).

– Bộ hậu cước (các thế đá về phía sau).

– Bộ hoành cước (các thế đá vòng).

– Bộ phi cước (các thế đá bay).

Và kỹ thuật sử dụng các thế “đánh” bằng đầu gối.

– Gối thẳng từ dưới lên.

– Gối xéo từ ngoài vào.

– Gối xéo từ trong ra.

– Gối bay.

Tùy theo thế đá mà các điểm chạm mục tiêu trong cước pháp là mũi bàn chân, ức bàn chân, cạnh ngoài và trong bàn chân, lưng bàn chân, lòng bàn chân, gót chân, ống chân…

NHÃN PHÁP

Võ thuật chú trọng đôi mắt. Người xưa nói rằng: “Thần xuất ư nhãn trung”. Người luyện tập đến trình độ võ công cao trong mắt có thần.

Yêu cầu về diễn luyện quyền thuật, không phải chỉ ngoài các yếu tố kỹ thuật, tốc độ, sức mạnh…mà còn một số yếu tố khác trong đó có nhãn pháp, có nghĩa là qua đôi mắt làm sáng lên sức sống của bài quyền mà chúng ta thường nói cái “hồn” của bài quyền là vậy.

Theo cấu tạo các động tác kỹ thuật, chiêu thức chiến đấu của bài quyền mà người diễn luyện phải biết sử dụng nhãn pháp theo các hướng trên, dưới, trước, sau, phải, trái của chiêu thức trong bài.

Ngay cả tốc độ, sức mạnh của đòn thế cũng được thể hiện qua đôi mắt và nhất là các kỹ thuật đặc thù võ thuật cổ truyền tượng hình muông thú, nghệ thuật sử dụng mắt lại càng được chú trọng giúp cho công phu sắc xảo hơn.

Khi tập luyện đạt trình độ đỉnh cao, đôi mắt đủ uy lực để thể hiện sức mạnh đầy tính nghệ thuật lẫn huyền bí của nhãn pháp.

Trong một trận đánh nhau đường phố, đôi mắt lại càng có vai trò quan trọng đặc biệt để quan sát địa hình, địa vật, nhìn vào mắt đối phương để đọc ý đồ của đối phương, nhờ vậy mà người dụng võ nhận định được khả năng của đối phương để không phải đón thừa, đỡ thiếu.

Để có chính kiến thường phải được chứng minh qua trình độ tập luyện, khổ luyện thật sự của người học võ.

Những quan điểm thuần lý thuyết mà không có thực tế của công phu võ thuật có thể dẫn đến những kết quả ngược lại, nhưng dù sao thì sự tiên liệu và biến hoá theo mọi tình huống để giữ ưu thế trong chiến đấu thì nhãn pháp vẫn góp phần quan trọng thật sự bởi cái tầm quan sát tổng quan của đôi mắt.

Ở trình độ cao, người võ sĩ nhìn vào mắt đối phương có thể biết được đối phương sẽ sử dụng kỹ thuật nào.

KHÍ PHÁP

Khí pháp là phương pháp luyện thở trong võ thuật. Quan niệm của các nhà khí công võ thuật cho rằng khí là chúa tể của sức mạnh. Muốn

có sức mạnh phải biết khí. Với mục đích khiêm tốn giúp người tập võ có sức khỏe, tăng cường sinh lực và phát huy được sức mạnh trong dụng võ thì phương pháp thở đúng rất quan trọng, ảnh hưởng tốt đến bộ máy hô hấp, bộ máy tuần hoàn, tăng sức chịu đựng của cơ thể, đáp ứng yêu cầu hoạt động nhanh, mạnh, bền bỉ, hạn chế sự mệt mỏi cơ thể khi phải tập luyện và thi đấu võ thuật ở cường độ cao.

Thực tế về chức năng của bộ máy hô hấp là thở, có nghĩa là đem dưỡng khí (oxy) vào cơ thể và tống thán khí (carbonic) ra ngoài cơ thể.

TÂM PHÁP

Tâm pháp là một trong những công phu đỉnh cao của võ thuật cổ truyền, bởi vì trên thực tế có rất nhiều phương pháp, bài tập hướng dẫn, phân tích tập luyện nhưng đạt được đến trình độ tâm pháp an định là một điều không mấy dễ dàng.

Binh thư xưa có viết: “Thủ như sử nữ, thể như thoát thỏ, Càn khôn pháp thuật do dịch khí – Thần lực định Tâm chủ tiên cơ ”.

Có nghĩa là kín đáo, dịu dàng như trinh nữ, nhanh như thỏ chạy. Trời đất, phép tắc, nghệ thuật đều do “Dịch”. Thần lực có trước tiên do định tâm.

Tâm an định thì mới nhàn hạ tự nhiên mà ứng biến, tránh được sự bối rối hoảng hốt. Có như vậy thì lòng tự tin mới dấy lên và ý chí kiên cường mới đủ để làm chủ được bản thân mình mà dụng võ không vụng về, sai lệch, bằng không thì kết quả sẽ ngược lại.

Mất bình tĩnh thì sẽ mất tinh thần, khí huyết ứ trệ, bấn loạn, đòn thế sẽ không linh hoạt, tự đưa mình vào thế bị động.